به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «بلاغ»؛ علی سهرابی، دانشجوی دکترای ادبیات فارسی در یادداشتی نوشت: حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای، رهبر شهید انقلاب، از دوران جوانی با ادبیات کلاسیک و معاصر فارسی و نیز ادبیات عرب انس و الفتی دیرینه داشتند. ایشان همواره به مطالعه رمان و داستان علاقهمند بودند و بسیاری از آثار برجسته ادبی ایران و جهان را مطالعه کرده بودند. این علاقه با مطالعه آثار نویسندگان بزرگ و آشنایی با تاریخ و فرهنگ ملتهای شرق و غرب تداوم یافت. افزون بر این، به نقد کتابهای ادبی و شعر نیز میپرداختند و با بسیاری از شاعران، نویسندگان و روشنفکران روزگار خود ارتباط داشتند.
ایشان نهتنها حامی و مشوق جدی شعر و ادبیات فارسی بودند، بلکه خود نیز در عرصههای مختلف ادبی، بهویژه شعر، طبعآزمایی میکردند. جلسات سالانه ایشان با شاعران در شب میلاد امام حسن مجتبی (ع)، گواه نگاه تخصصی، عمیق و دقیق ایشان به مقوله شعر است. ایشان شعر را «ثروت ملی» میدانستند و همواره بر حفظ اصالت، غنای زبانی و استحکام محتوایی آن تأکید داشتند.
در بررسی ویژگیهای شعر ایشان میتوان گفت که سرودههایشان، که عمدتاً در قالبهای سنتی، بهویژه غزل، سروده شدهاند، دارای ویژگیهایی همچون زبان ساده و روان، پایبندی به سنتهای شعر کلاسیک، مضامین عرفانی و اخلاقی، توجه به سیر و سلوک معنوی، مناجات با پروردگار و پرداختن به مفاهیم والای انسانی هستند. شایان ذکر است که در سالهای اخیر با تخلص «امین» شعر میسرودند و بخش قابلتوجهی از اشعار ایشان در فضایی آرام، نیایشی و معنوی شکل گرفته است. در غزلهای ایشان میتوان هم دغدغههای شخصی و معنوی و هم نگاهی عمیق به مسائل کلان انسانی و الهی را مشاهده کرد.
سرودههایی درباره انتظار، توحید و محبت اهلبیت (ع) از جمله آثار شناختهشده ایشان به شمار میرود. همچنین بخشی از دیدگاههای ادبی و نقدهای ایشان در کتاب «گلگشت در شعر و ادب فارسی» و نیز در مجموعههای مستقل شعر منتشر شده است.
تأثیر شخصیت ادبی ایشان فراتر از سرودن شعر بود. ایشان با هدایت جریان شعر پس از انقلاب، شاعران جوان را به بهرهگیری از زبان هنری و فاخر برای بیان مضامین اجتماعی، سیاسی و مقاومت تشویق میکردند. نقدها و رهنمودهای ایشان در جلسات شعر، علاوه بر توجه به جنبههای فنی مانند وزن، قافیه و نوآوری در مضمون، بر اصالت اندیشه، سلامت محتوا و پرهیز از ابتذال نیز تأکید داشت.
آثار تألیفی، پژوهشی و ترجمهای
آیتالله خامنهای تحقیق و تألیف را از دوران طلبگی آغاز کردند. ایشان ضمن نگارش تقریرات دروس استادان خود، پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به تألیف، تحقیق و ترجمه چندین اثر ارزشمند نیز پرداختند.
آثار تألیفی و پژوهشی
- چهار کتاب اصلی علم رجال
- طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن
- پیشوای صادق
- از ژرفای نماز
- صبر
- روح توحید؛ نفی عبودیت غیر خدا
- گزارشی از سابقه تاریخی و اوضاع کنونی حوزه علمیه قم
آثار ترجمهشده
- آینده در قلمرو اسلام، اثر سیدقطب
- صلح امام حسن (ع)؛ پرشکوهترین نرمش قهرمانانه تاریخ، اثر شیخ راضی آلیاسین
- بخشهایی از تفسیر فی ظلال القرآن، اثر سیدقطب
- مسلمانان در نهضت آزادی هندوستان، اثر عبدالمنعم النمر
- ادعانامه علیه تمدن غرب (همراه با تحقیق و توضیحات)
علاوه بر این آثار، بخش گستردهای از دیدگاهها و اندیشههای ایشان که در قالب پیامها، سخنرانیها، خطبهها، مصاحبهها و نوشتههای مختلف منتشر شده است، به صورت کتاب و نرمافزار و در قالبهای موضوعی گردآوری و منتشر شده و شماری از آنها نیز به زبانهای مختلف ترجمه شدهاند.
همچنین پایاننامهها، رسالهها، مقالات و کتابهای متعددی درباره اندیشهها و دیدگاههای ایشان تألیف شده است. بخشی از مجموعه بیانات و مکتوبات ایشان در دوران رهبری نیز با عنوان «حدیث ولایت» انتشار یافته است.
در پایان، درباره شخصیت ادبی قائد شهید، بهویژه در عرصه شعر، باید گفت که ایشان شعر را نه صرفاً یک هنر یا سرگرمی، بلکه رسانهای اثرگذار و میراثی ارزشمند برای انتقال مفاهیم انسانی، اخلاقی و دینی میدانستند. اشعار ایشان آیینه دغدغههای معنوی، اخلاقی و معرفتی ایشان است و نگاهشان به ادبیات، نگاهی عالمانه، نقادانه و در عین حال حمایتی بود؛ نگاهی که موجب شد ایشان در میان جامعه ادبی، بهعنوان یکی از اثرگذارترین چهرههای فرهنگی دهههای اخیر شناخته شوند.