این روزها، نمایشگاه اسوه پایگاههای برتر بسیج شهرستان چالوس، فراتر از یک رویداد داخلی و سازمانی، به محلی برای بازخوانی نقشآفرینی اجتماعی و به نمایش گذاشتن ظرفیتهای خاموش شهر بدل شده است.
۰
برای دههها، انتظار بر این بود که بودجهها و برنامههای توسعه از بالا به پایین و توسط نهادهای رسمی تعریف شوند. اما اسوه مدلی را معرفی میکند که در آن، نیاز از پایین و توسط مردم تشخیص داده میشود و راهحل از درون محله جوانه میزند. پایگاههایی که در این نمایشگاه حاضر بودند، صرفاً به توزیع اقلام معیشتی یا برگزاری کلاسهای فرهنگی اکتفا نکردهاند؛ آنها در قامت کارآفرینان اجتماعی و مدیران بحران محلی ظاهر شدهاند. از پایگاهی که با شناسایی و تجهیز کارگاههای کوچک خانگی، یک زنجیره تولید محصولات بومی را برای حمایت از زنان سرپرست خانوار ایجاد کرده است، تا پایگاهی دیگر که با تمرکز بر پیشگیری از اعتیاد یا کاهش آسیبهای فضای مجازی در میان نوجوانان، بار سنگینی را از دوش نهادهای فرهنگی برداشته است. اینها دیگر شعار نیستند؛ نمونههای عینی و مستند شدهاند.
نمایشگاههای محلی معمولاً کارکردی نمایشی و گزارشگونه دارند؛ اما آنچه در نمایشگاه اسوه پایگاههای برتر شهرستان چالوس شاهد بودیم، چیزی عمیقتر از یک ویترین ساده بود. این رویداد نه فقط مروری بر موفقیتها و ظرفیتهای نهفته در دل پایگاههای بسیج محلات، بلکه تابلویی زنده از خودباوری اجتماعی و مدلهای موفق حل مسئله در سطح خرد محلی است.
پایگاه بسیج در ذهن بسیاری، صرفاً محلی برای فعالیتهای فرهنگی یا نظامی است. اما مدلهای ارائه شده در این نمایشگاه نشان داد که این پایگاهها، امروز به هستههای عملیاتی تبدیل شدهاند که در اقتصاد مقاومتی، اشتغالزایی، پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و خدماترسانی هوشمند نقش مستقیم دارند. از یک سو، پایگاهی با طرح نوآورانه تولید محصولات کشاورزی در مقیاس کوچک برای تأمین معیشت محلی، و از سوی دیگر، پایگاهی با برنامه مدون مشاوره حقوقی و خانواده برای کاهش پروندههای قضایی.
نکته قابل تأمل و درسی که میتوان از اسوه گرفت، ترکیب ایمان و عملگرایی است. این پایگاهها ثابت کردهاند که با کمترین منابع و بیشترین انگیزه، میتوانند خلاءهای موجود در ساختارهای اداری کلان را در سطح محله پر کنند. در واقع، این نمایشگاه، مدل توسعه برونگرا و مردمپایه را در تراز محلی به تصویر کشید؛ جایی که مردم خود با تکیه بر سازماندهیهای موجود، مسائلشان را حل میکنند.
با این حال، یک هشدار جدی در میان شور و شوق این نمایشگاه نهفته است. اگر مسئولان محلی و استانی، دستاوردهای اسوه را صرفاً در حد یک گزارش موفقیت یا یک فعالیت تکراری سالانه تلقی کنند، این ظرفیت عظیم خاموش خواهد شد. وظیفه اصلی نهادهای حاکمیتی این است که معماری توسعه محلی را بر اساس این الگوها تغییر دهند. این امر مستلزم چند اقدام حیاتی است:
۱. تسهیلگری به جای تصدیگری: نهادهای دولتی باید از دخالت و تصمیمگیری مستقیم در این امور دست بردارند و صرفاً نقش یک حامی، مشاور و رفعکننده موانع اداری و حقوقی را ایفا کنند.
۲. تأمین هدفمند منابع: به جای تخصیص بودجههای قطرهچکانی و بیحساب، باید مکانیزمهای شفافی برای اتصال پایگاههای موفق به منابع مالی پایدار (مانند تسهیلات کمبهره، صندوقهای قرضالحسنه محلی یا حمایتهای فنی تخصصی) ایجاد شود.
۳. شبکهسازی و تکثیر الگو: باید بستری فراهم شود تا تجربیات پایگاههای "اسوه" به یکدیگر منتقل شده و الگوهای موفق در سراسر شهرستان و استان تکثیر شوند تا همه محلات بتوانند از این نوآوریها بهرهمند گردند.
اسوه بیش از آنکه نمایشگاهی از گذشته باشد، نقشه راه آینده است. این نمایشگاه، یک پیام واضح به ما میدهد: اگر به مردم اعتماد کنیم و زمینه را برای خلاقیت و مسئولیتپذیری آنان فراهم آوریم، حل بسیاری از مشکلات پیچیده چالوس در سطح محلی و با دستان خود مردم، امکانپذیر خواهد شد. حمایت از این رویکرد، نه یک لطف، بلکه ضرورت استراتژیک برای پایداری و تابآوری اجتماعی و اقتصادی شهرستان چالوس است.
امید است مسئولان شهرستان چالوس، این مدلهای موفق و اسوه را صرفاً در حد یک بازدید تشویقی نبینند. پتانسیل این پایگاهها برای بومیسازی و تکرار موفقیت در سایر محلات و حتی شهرهای دیگر، بسیار بالاست. حمایت واقعی، نه با وعدههای بزرگ، بلکه با تسهیل مسیر، اختصاص اختیارات و تزریق هدفمند منابع برای توسعه همین طرحهای کوچک اما مؤثر، محقق میشود.
یادداشت: محمدرضا قاسمی دبیر نمایشگاه اسوه سال ۱۴۰۴
پربيننده ترين
پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۷:۰۰
چهارشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۶:۴۶
پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۹:۰۰
چهارشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۴:۱۱
چهارشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۹:۰۳
پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۴:۰۸
پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۰:۳۰
چهارشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ - ۲۰:۳۷