در حکمت ۱۴۱ نهجالبلاغه آمده است که امام (عليهالسلام) فرمود: کمى عائله يکى از دو آسايش است.
۰
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «بلاغ» امام(عليهالسلام) در اين کلام نورانى به يک واقعيت مهم در زندگى خانوادگى اشاره مىکند و مىفرمايد: «قِلَّةُ الْعِيَالِ أَحَدُ الْيَسَارَيْنِ»؛ کمىِ عائله يکى از دو آسايش است.
انسان از نظر مادى در دو حالت مىتواند آسوده باشد: نخست آنکه مال و درآمد فراوانى داشته باشد تا پاسخگوى نيازهاى عائلهى بسيار او گردد و راه ديگر آنکه اگر درآمد اندک است، عائله نيز کم باشد تا زندگى به سختى نيفتد.
اين سخن، در حقيقت نوعى تسلى خاطر براى کسانى است که فرزندان اندک دارند و از اين بابت خود را محروم مىپندارند. همانگونه که در ميان مردم متداول است وقتى خانهى کسى کوچک باشد، به او مىگويند: «غمگين مباش، مشکلات تو کمتر است»؛ زيرا هر که بامش بيش، برفش نيز بيشتر.
اين مضمون شباهت دارد به آنچه در ادبالکتاب آمده است: «اَلْقَلَمُ أَحَدُ اللِّسانَيْنِ، وَالْعَمُّ أَحَدُ الْأَبَوَيْنِ، وَقِلَّةُ الْعِيالِ أَحَدُ الْيَسَارَيْنِ، وَالْقَناعَةُ أَحَدُ الرِّزْقَيْنِ، وَالْهَجْرُ أَحَدُ الْفِراقَيْنِ، وَالْيَأْسُ أَحَدُ النَّجْحَيْنِ.» يعنى: قلم يکى از دو زبان است، عمو يکى از دو پدر است، کمى عيال يکى از دو آسايش است، قناعت يکى از دو روزى است، قهر يکى از دو جدايى است و نااميدى يکى از دو پيروزى.
در اينکه آيا اين سخن امام(عليهالسلام) به معناى تشويق به تحديد نسل در شرايط درآمد محدود است يا تنها يک واقعيت طبيعى و نوعى آرامشبخشى و تسلى، ميان شارحان اختلافنظر وجود دارد.