یک روانشناس گفت: کاهش تابآوری و انگیزه در نسل جدید به دلیل حمایتهای افراطی خانوادهها و کمرنگ شدن تلاش فردی، زمینهساز افزایش اضطراب، افسردگی و بروز رفتارهای پرخطر از جمله خودآسیبی در نوجوانان شده است.
یک روانشناس مطرح کرد:
کاهش تابآوری نسل جدید عامل رشد رفتارهای پرخطر
تاریخ انتشارپنجشنبه ۲۷ شهريور ۱۴۰۴ - ۰۹:۱۹
کد مطلب : ۴۹۷۵۶۶
۰
وی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «بلاغ» با اشاره به افزایش این مشکلات در میان دانشآموزان، کارمندان، زنان خانهدار و دیگر گروههای سنی، بر ضرورت آموزش مهارتهای زندگی، حمایتهای اجتماعی و همکاری رسانهها در کاهش بحران روانی تأکید کردند.
ادامه مباحث زنگ خطر اضطراب و افسردگی در جامعه همراه با هشدار این روانشناس درباره افزایش خودآسیبی نوجوانان را در گفتگوی اختصاصی بلاغ بخوانید.
بلاغ: همزمان با هفته جهانی پیشگیری از خودکشی، وضعیت اضطراب و افسردگی در جامعه را چگونه ارزیابی میکنید؟
حلاجیان: امروزه افراد زیادی با اضطراب و افسردگی درگیر هستند و تمامی سیستمهای بهداشتی و آموزشی با این پدیده مواجهاند. این مشکلات نه تنها در نوجوانان بلکه در تمام گروههای سنی دیده میشود. فشارهای روزمره، کمبود همدلیهای واقعی و کاهش حمایتهای اجتماعی باعث میشود افراد بیش از گذشته در معرض آسیب به خود قرار گیرند.
بلاغ: کدام گروههای سنی بیش از بقیه آسیبپذیر هستند؟
حلاجیان: نوجوانان به ویژه از مقطع هفتم تا پایان دبیرستان آسیبپذیرترند. هیجانات دوران بلوغ، تفکرات نوظهور و تغییرات هورمونی در این دوره باعث میشود خطر بیشتری آنها را تهدید کند. در گذشته ارتباطات اجتماعی گستردهتر بود و حمایتهای خانوادگی ملموستر، اما اکنون جای خود را به فضای مجازی داده است.
بلاغ: کاهش انگیزه و تابآوری نسل جدید چه تأثیری دارد؟
حلاجیان: وقتی خانوادهها امکانات خارج از عرف برای فرزندان فراهم میکنند، تابآوری آنها کاهش مییابد. در گذشته نوجوانان برای رسیدن به اهداف خود تلاش میکردند و این تلاش انگیزه و حس موفقیت ایجاد میکرد، اما اکنون این انگیزه در بسیاری از جوانان کمرنگ شده است.
بلاغ: درباره تأثیر خانوادههای کمجمعیت و تکفرزندی چه نظری دارید؟
حلاجیان: در خانوادههای تکفرزند حمایت والدین گاهی غیرمعمول و افراطی است. این امر میتواند باعث شود نوجوان برای جلب توجه، تهدید به آسیب به خود یا رفتارهای پرخطر نشان دهد.
بلاغ: مراحل فکری و هیجانی فرد در معرض آسیب به خود چگونه است؟
حلاجیان: ابتدا فرد دچار افکار منفی و ناامیدی میشود. سپس ممکن است با پرخاشگری و تهدید خانواده را تحت فشار قرار دهد. در مرحله سوم، خودآسیبی رخ میدهد که غالباً برای جلب توجه یا بیان احساسات شدید است و نه الزاماً برای مرگ.
بلاغ: نقش رسانهها در این زمینه چیست؟
حلاجیان: انتشار آمار دقیق خودکشی محدود است چون اثر اپیدمیگونه دارد. مشاهده اقدام موفق یک فرد میتواند دیگران را به اقدام عملی ترغیب کند. بنابراین رسانهها باید با اطلاعرسانی هوشمندانه، آموزش و ایجاد فضای حمایتی به خانوادهها و افراد در معرض خطر کمک کنند.
بلاغ: اضطراب و افسردگی چه مسیری را طی میکنند؟
حلاجیان: استرسهای روزمره اگر مدیریت نشوند به علائمی مانند تپش قلب، بیخوابی، تغییر اشتها و نوسانات خلقی منجر میشوند. در ادامه فرد وارد وسواس فکری میشود، سپس به افسردگی و بیانگیزگی میرسد و در این مرحله افکار آسیب به خود شکل میگیرد. بازدارندههایی مثل باورهای مذهبی، امید به آینده، مسئولیت خانوادگی یا علاقه به هنر میتوانند مانع اقدام عملی شوند.
بلاغ: در هفته جهانی پیشگیری از آسیب به خود چه اقداماتی انجام دادهاید؟
حلاجیان: کارگاههای آموزشی برای دانشآموزان، والدین و کادر مدارس برگزار کردهایم. همچنین با پرسشنامه افراد در معرض خطر را شناسایی و مداخلات روانشناسی فردی و گروهی انجام دادهایم. تجربه نشان میدهد که از هر ۱۰ نفر، اگر ۴ نفر در معرض خطر باشند، حداقل نیمی از آنها پس از مداخلات مسیر خود را تغییر داده و به روانشناس مراجعه میکنند.
بلاغ: در پایان، مهمترین راهکارهای پیشگیری چیست؟
حلاجیان: همه افراد جامعه ممکن است با اضطراب و افسردگی مواجه شوند. بنابراین آموزش مهارتهای زندگی، مدیریت هیجانات، حمایت اجتماعی و همکاری رسانهها ضروری است. تنها با آگاهیبخشی، آموزش، حمایت روانشناسی و توجه مستمر میتوان جلوی افزایش آسیبهای روانی را گرفت.
بلاغ: چرا برخی نوجوانان و جوانان اقدام به خودآسیبی میکنند؟
حلاجیان: بسیاری از این اقدامات برای برقراری ارتباط و جلب توجه است، نه الزاماً برای پایان دادن به زندگی. حمایتهای غیرمعمول خانوادهها گاهی باعث میشود این اقدامات ناموفق بماند، اما پیام اصلی آنها نیاز به توجه و درک است.
بلاغ: نشانههای اولیهای که باید خانوادهها به آن توجه کنند چیست؟
حلاجیان: تغییر در الگوی خواب و خوراک، انزوا، پرخاشگری، افت تحصیلی، بیانگیزگی و تهدید به آسیب به خود از جمله علائمی است که باید جدی گرفته شود. خانوادهها باید این پیامها را بهموقع دریافت کنند.
بلاغ: چه عواملی میتواند بهعنوان بازدارنده در برابر اقدام به آسیب عمل کند؟
حلاجیان: باورهای مذهبی، امید به آینده، مسئولیتپذیری نسبت به خانواده و حتی علاقه به هنر یا ادامه تحصیل میتواند فرد را از اقدام عملی باز دارد. گاهی تنها وجود یک عامل بازدارنده کافی است تا فرد در مرحله افکار منفی متوقف شود.
بلاغ: انتظار شما از خانوادهها و نهادهای اجتماعی چیست؟
حلاجیان: خانوادهها باید آموزش ببینند که چگونه با هیجانات نوجوانان برخورد کنند. نهادهای اجتماعی نیز لازم است حمایتهای واقعی فراهم کنند تا افراد احساس تنهایی نکنند. در کنار اینها رسانهها باید اطلاعرسانی هوشمندانه و مسئولانه داشته باشند.
در پایان این گفتگو، زهره حلاجیان بر این نکته تأکید کرد که پیشگیری از آسیب به خود نیازمند همکاری همهجانبه خانوادهها، مدارس، نهادهای اجتماعی و رسانههاست. آموزش مهارتهای زندگی، ایجاد فضای حمایتی و توجه به علائم هشداردهنده میتواند بسیاری از افراد را از مسیر آسیب دور کند و تنها با همدلی، آگاهیبخشی و حمایت مستمر میتوان آیندهای ایمنتر برای نوجوانان و جوانان رقم زد.
گفتگو: محمدعلی جوربنیان
انتهای خبر/
پربيننده ترين
دوشنبه ۲۲ تير ۱۴۰۵ - ۱۵:۰۸
دوشنبه ۲۲ تير ۱۴۰۵ - ۰۰:۱۳
دوشنبه ۲۲ تير ۱۴۰۵ - ۱۴:۲۱
دوشنبه ۲۲ تير ۱۴۰۵ - ۱۳:۲۱
دوشنبه ۲۲ تير ۱۴۰۵ - ۰۸:۳۶
دوشنبه ۲۲ تير ۱۴۰۵ - ۰۰:۴۹
يکشنبه ۲۱ تير ۱۴۰۵ - ۱۳:۳۵
يکشنبه ۲۱ تير ۱۴۰۵ - ۰۰:۳۰