بلاغ نیوز | پایگاه جامع اطلاع رسانی 21 آذر 1398 ساعت 19:51 http://www.bloghnews.com/note/408859/تغییر-ماموریت-داعش-جنگ-تمام-عیار-مهندسی-آشوب-های-خیابانی-عراق -------------------------------------------------- عنوان : تغییر ماموریت داعش از جنگ تمام عیار به مهندسی آشوب‌های خیابانی در عراق -------------------------------------------------- متن : اشاره یکی از پیامدهای اتفاقات و آشوب های خیابانی دو ماه اخیر عراق، فراهم آوردن امکان ظهور مجدد داعش و تحرکات این گروه تروریستی در برخی مناطق این کشور بوده است. این اتفاق، سؤالاتی را برای کارشناسان ایجاد می کند مبنی بر اینکه آیا امکان قدرت نمایی داعش در شرایط کنونی وجود دارد و آیا این گروه تکفیری با همان رویکرد قبلی خود، که جنگ رودر رویی نظامی با نیروهای مسلح عراق و سوریه بوده است ، ظاهر خواهد شد و یا اینکه شیوه فعالیت خود را عوض خواهد کرد؟ اینها سؤالاتی است که نویسنده مقاله حاضر سعی دارد به آنها پاسخ بگوید. مردم عراق برای پیگیری حقوق خود و در اعتراض به مشکلات فراوان اقتصادی به کوچه و خیابان ها آمدند، اما خیلی زود این اعتراضات به مسیری رفت که هیچ ربطی به انگیزه آغازین مردم نداشت؛ مرقد بزرگان اسلام به آتش کشیده شد، کنسولگری ایران مورد حمله قرار گرفت، برخی از قهرمانان ملی عراق که در جنگ علیه داعش کارهای بزرگی کرده بودند، هدف حمله و ترور قرار گرفتند و... ناگفته پیداست که هیچ کدام از این اقدامات خشونت آمیز و ساختار شکن، ربطی با خواسته های اولیه مردم معترض نداشته است. این حملات و ساختار شکنی ها که حدود دو ماه در عراق ادامه داشته، زمینه را برای به میدان آمدن برخی از جریان های تروریستی و جنایتکار، مثل داعش و بعثی ها، را نیز فراهم کرده و حتی داعش دست به تحرکاتی نیز زده است.با این حال، اکنون که اوضاع در عراق نسبتا آرام شده، پرسش این است که آیا داعش همچنان زنده است؟ و این گروه در شرایط کنونی، برای چه کسانی سود دارد؟ مدتی است که حکومت وحشت داعش با همت نیروهای مسلح عراق و سوریه و نیروهای مقاومت، هم پاشیده است. ولی هم تفکر سلفی-تکفیری که داعشی ها را از لحاظ ایدئولوژیک ، تأمین می کرده، همچنان پابرجاست و هم اهدافی كه آمریكا از برکشیدنِ این گروه داشت هنوز پررنگ است. پس، هم بستر و هم انگیزه برای بیرون کشیدن داعش از گوری که جبهه مقاومت برای آن کنده و آن را به داخلش انداخته، وجود دارد. با برشمردن برخی از منافع و کارکردهای داعش برای آمریکا و نیز با ذکر قرائنی از وقایع اخیر غرب آسیا به خصوص عراق، امتداد پیدا کردن داعش در صورت های جدید، برای حامیان آن، همچنان اهمیت دارد. آمریکا و داعش اینکه آمریکا در برکشیدن داعش، چه نقشی داشته، موضوع مستقلی است که باید در جای خود بررسی شود -چنان که فراوان هم شده است- و ما در این جستار خلق این گروه تکفیری به دست سران آمریکا را فرض می گیریم و در بیان آن، به چند اشاره کوتاه بسنده می کنیم. نوام چامسکی، متفکر و منتقد آمریکایی، می گوید: از پیامدهای منحوس تهاجم آمریکا و انگلیس [به غرب آسیا]، برافروختنِ درگیری های طایفه ای و فرقه گرایانه بوده که اکنون عراق را چند پاره کرده و این درگیری ها به دیگر نقاط منطقه نیز سرایت کرده است. یکی از گروه هایی که در این هرج و مرج شکل گرفته، جماعت توحید و جهاد بوده است، گروهی که یکی از ریشه های داعش را باید در آن جست وجو کرد. در مورد پدر خواندگی آمریکا برای داعش، علاو ه بر روشنفکران مستقلی چون چامسکی، مقامات ارشد آمریکا نیز حرف زده آند، که از جمله آنها می توان به اظهارات جو بایدن معاون رئیس جمهور سابق آمریکا، هیلاری کلینتون کاندیدای دموکرات ها در انتخابات ریاست جمهوری سال2016 آمریکا، و شخص دونالد ترمپ رئیس جمهور فعلی آمریکا، اشاره کرد. از سوی دیگر، حمایت های گسترده آمریکایی ها و هم پیمانانش از داعش، قدرت گرفتن این گروهِ وحشت را تسریع کرده بود. متحدان غربی داعش با اعطای انواع ادوات جنگی و حمایت های لجستیک، جسارت پیشروی و فتح زمین را به داعش داده و با عث شده اند که این گروه در سوریه دست به فتح سرزمین بزند و در سال 1393 نیز وارد عراق شود و هم زمان چهار استان نینوا، صلاح الدین، دیاله و الانبار را به اشغال در آورد. اتفاقی که بدون حمایت آمریکا و متحدانش، اصولا رخ نمی داد. منفعت های داعش برای آمریکا نخستین حرکت های داعش از سه استان حسکه، رقه و دیرالزور در شرق فرات آغاز شد. داعش در همین منطقه بود که به کمک ترکیه، بر منابع انرژی مسلط شد و به درآمد دست یافت و باعث شد که سوریه تسلطی بر منابع نفت، گاز و حتی آب فرات نداشته باشد. اقدام که سبب شد درآمدهای دولت قانونی كاهش یابد و كشور سوریه را با بحران انرژی مواجه کند. باید توجه داشت که این می تواند یکی از کارکردهای بالقوه داعش برای آمریکا و هم پیمانانش باشد. آمریکا و اعوانش با حملات نظامی مختلف تلاش کردند تا مانع ایجاد گذرگاهی ترانزیتی میان عراق و مناطق تحت حاکمیت دمشق شوند. تلاش برای ایجاد نیروهای کرد و عرب در شرق دیرالزور و یا بمباران های نیروهای مقاومت در منطقه بوکمال و... همه با این هدف صورت گرفت که البته چندان نتیجه بخش نبود. مورد دیگری که یادآوری آن در اینجا مناسب می نماید، کاردکردهای داخلی داعش به مثابه یک گروه تروریستی است. از زمانی که جرج بوش در اکتبر 2001 (مهر-آبان 1380) جنگ علیه تروریسم را اعلام کرد، این اتفاق برای مالیات دهندگان آمریکایی، حدود 7 تریلیون دلار هزینه مالی داشته و هزاران آمریکایی را نیز به کام مرگ کشانده است. اما از سوی دیگر، این جنگ ها میلیاردها دلار برای سران صنعت نظامی واشنگتن منفعت مالی هم داشته است. تحقیقاتی که طی سال های گذشته صورت گرفته، نشان می دهد که 70 شرکت و فرد حقیقی آمریکایی از قِبَل فعالیت ها و قراردادهای نظامی در عراق و افغانستان 27 میلیارد دلار سود برده اند. براساس این تحقیقات، کارمندان و اعضای 75 درصد از این شرکت های خصوصی، عضو فعال حزب جمهوری خواه یا دموکرات بوده اند، و حتی برخی از آنان، عضو کنگره آمریکا بوده و یا در سطوح بالای نظامی مشغول هستند. در گزارش سال 1997 وزارت دفاع آمریكا آمده است: داده ها نشانگر همبستگی شدید بین درگیری آمریكا در خارج از كشور و افزایش حملات تروریستی علیه آمریكا است. حقیقت این است كه تنها راه آمریكا برای بهره گیری از جنگ علیه تروریسم همین است. جنگ علیه تروریسم در صورتی واقعی است که آمریکا از دادن انگیزه و منابع به تروریست ها دست بکشد. تروریسم علامت و نشانه سرطان حضور نظامی آمریکا در غرب آسیاست. به عبارت دیگر، جنگ آمریکا علیه تروریسم، خودش نوعی تروریسم است. با این تفاوت که در مقیاسی بسیار بزرگ تر، با افرادی بیشتر و جنگ افزارهای مدرن تری همچون هواپیما و موشک و همچنین رسمی تر انجام می شود. تا وقتی جنگ علیه تروریسم به تجارت جنگ گره خورده است، تجارت اصل و جنگ خادم آن است، تا وقتی داعش هست، جنگ علیه تروریسم هم هست، در نتیجه، تجارت پر سود جنگ هم هست. شکل جدید ظهور داعش کارکردهایی که به برخی از آنها اشاره شد، اهمیت کنونی داعش برای آمریکا و متحدان این کشور را نشان می دهد. اما باید در نظر داشت که داعش برای ظهور مجدد خود، نیاز به محل و مکانی دارد. به نظر می رسد که بهترین محلِ بلاخیز برای خیزش دوباره داعش، شرق فرات در سوریه و استان الانبار در عراق است. حاشیه مرزهای عراق و سوریه به دلیل دوربودن از پایتخت های دو كشور، می تواند به كانونی برای ترویج فرهنگ سلفی-تکفیری تبدیل شود. عواملی مانند فرهنگ جاهلی، بافت جمعیتی همسان، فقدانِ زیرساخت های مناسب برای صنعت و تجارت كه جوانان را به كار و زندگی نوید دهد، همه بستری برای شکل گیری افکارِ سلفی-تکفیری است تا آمریکا و اعوان منطقه ای آن بتوانند از آنجا غول داعش را بار دیگر ظاهر کنند. به عقیده برخی کارشناسان، مهم ترین بخش فعالیت داعشی ها، نفوذ آنها در بافت جمعیتی عراق، سوریه و لبنان خواهد بود تا از این طریق، مسیر فعالیت های اجتماعی این ملت ها را به سمتی حرکت دهند که مطلوب آمریکا و اعوانش است و موج سواری بر تظاهرات مردم عراق و انحراف آن، شاید بارزترین نمونه تغییر رویکرد داعش، پس از ظهور دوباره اش باشد که از لشکرکشی های عیانِ نظامی به فعالیت های اجتماعی و ایجاد وحشت در این سنخِ فعالیت ها تغییر مسیر داده است. از قراینی که این ادعا را تقویت می کند می توان به تخریب و آتش زدنِ مظاهرِ شیعی اشاره کرد که از شاخصه های عقاید سلفی-تکفیری است. از این رو، خطر ظهور اجتماعی داعش و داعشی ها بسیار بیشتر از فعالیت تروریستیِ عیان این وحشی هایِ عصرِ ارتباطات است. آنها این امکان را دارند تا هر زمان كه نیاز باشد، به درون جمعیت های سوریه و عراق نفوذ کنند و در نقابِ مردمِ کوچه و خیابان، وارد فعالیت های اجتماعی آنها شوند و مسیر اعتراضات معمول سیاسی و اجتماعی را به سمت اغتشاش و آشوب منحرف کنند. حمایت های لجستیکی و مالی آمریكا، انگلیس، عربستان، امارات و امثال آنها، می تواند هم برنامه های مشخص و هماهنگ و هم بودجه لازم را برای داعشی هایی که از گور دوباره بیرون کشیده شده اند، تأمین کند. شاید قتل وسام العلیاوی از رهبران حشد الشعبی عراق که سال ها با داعش جنگیده بود، نشانه ای دیگر از فعالیت های این گروه مجدداً احیا شده توسط آمریکا و هم پیمانانش باشد. جمع بندی واشنگتن می کوشد با احیای پیکر عفونت زده داعش، نیرویی شبه مردمیِ معترضی را در مقابل نیروهای مقاومت تشكیل دهد. یادآوری این نکته ضروری می نماید که یکی از اهداف برکشیدنِ داعش، نابودی محور مقاومت بوده است و اکنون هم بازسازی آن در لباسِ جنبش های مردمی همان هدف را دنبال می کند. تا وقتی مقاومت در میدان حضور دارد؛ داعش هم ماموریت دارد، مقابل آن بایستد و لذا، امکانِ تولد های مکررِ این مولودِ منحوس، منتفی نیست. در پایان یادآوری این نکته خالی از لطف نیست که چند روز پس از داستان سازی دراماتیک و البته مسخره دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا، در مورد قتل ابوبکر بغدادی که گفته بود، پس از این که سگ ها او را داخل تونلی دنبال کردند، درحالی که گریه می کرد و از ترس فریاد می زد، خودش را منفجر کرد. شخصی به نام ابوابراهیم الهاشمی القرشی ملقب به ویرانگر، که در گذشته رئیس دفتر امنیتی یکی از مهم ترین دستگاه های داخلی داعش بوده و مدتی هم مسئول عملیات بمب گذاری بوده است، به عنوان رئیس جدید داعش معرفی شد. با توجه به سابقه این فرد، پیش بینی می شد که داعش طی دوره آتی، روی مسائل نظامی بیشتر از دوره بغدادی متمرکز شود. با این اوضاف ، به نظر می رسد که سرکرده جدید داعش، احتمالاً خشن تر از سلف خود خواهد بود. به اعتقاد کارشناسان ، داعش معمولاً فردی را با تابعیت عراقی به عنوان رهبر خود انتخاب می کند، زیرا این گروه تروریستی در این کشور به وجود آمده و همه رهبران اصلی آن، عراقی هستند. در هر حال، داعش یک گروه سازمان یافته بوده و برای خود، اهداف و برنامه دارد و به شکل کورکورانه عمل نمی کند. زمانی که بغدادی وارد موصل شده بود، همان اول اعلام کرد که تخریب زیر ساخت ها و کشتن سربازان را در برنامه خود دارد و به این برنامه نیز عمل کرده است. از این پس نیز به نظر می رسد که باید تحرکات داعش را در کنش هایی با پوشش اجتماعی جست وجو کنیم و نباید از این مسئله غافل بمانیم. امین الاسلام تهرانی